Ռուսաստանն ու Իրանը գազատար կկառուցեն Ադրբեջանի տարածքով

Ռուսաստանն ու Իրանը պայմանավորվել են Ադրբեջանի տարածքով գազատարի կառուցման երթուղու շուրջ։ Ռուսաստանի նախագահ Պուտինն իրանցի գործընկեր Փեզեշքիանի հետ բանակցություններից հետո հաստատեց, որ երկու երկրների միջև գազատարի կառուցման նախագիծն արդեն մշակման փուլում է։ Ակնկալվում է, որ նախագիծը կսկսվի տարեկան մինչև 2 մլրդ խմ մատակարարումներով՝ մինչև 55 մլրդ խմ աճի ներուժով:

Իրանում բնական գազի պահանջարկը տարեցտարի աճում է։ Չնայած տարեկան մոտ 260 մլրդ խմ գազի արդյունահանմանը, Իրանը բախվում է գազի ներքին պակասորդի խնդրի հետ՝ սպառման շարունակական աճի պատճառով։

Սակայն ռուս-իրանական գազատարը ոչ այնքան տնտեսական, որքան աշխարհաքաղաքական նշանակություն ունի։ Այն կարևոր քայլ է բազմաբևեռ էներգետիկ աշխարհակարգի ձևավորման գործում։ Ռուսաստան-Իրան գազատարը հատկապես առանձնահատուկ նշանակություն ունի Ռուսաստանի, Իրանի, Քաթարի և Թուրքմենստանի (համաշխարհային արդյունահանման ավելի քան 50%-ը) մասնակցությամբ գազային հաբի ստեղծման շուրջ բանակցությունների լույսի ներքո։

Նման մեգանախագծերի իրականացման ֆոնին Հայաստանը կրկին հայտնվում է լուսանցքում։ Պոտենցիալ շահավետ աշխարհագրական դիրքը մնում է չիրացված՝ արտաքին քաղաքական հստակ ռազմավարության բացակայության պատճառով, հատկապես «Հյուսիս-Հարավ» էներգատրանսպորտային երթուղու մասով, որը, ինչպես տեսնում ենք, գնալով տեղափոխվում է Ադրբեջանի տարածք:

Վահե Դավթյան

Մեկնաբանություններ